Als ik denk aan Pinksteren komen er bij mij verschillende gedachten op. De meeste mensen zullen hierbij denken aan het neerdalen van de Heilige Geest, tongen van vuur en gaven van de Geest. Vanuit de traditie van de Kerk leren we dat God de Heilige Geest schenkt, met de 7 gaven van de Geest: wijsheid, inzicht, raad, sterkte, kennis, vroomheid en ontzag voor de Heer. De 7 gaven zijn gericht op persoonlijke heiliging. Net zoals de sacramenten, die ons ten dienste staan voor onze groei in heiligheid.


Tijdens het Tweede Vaticaans Concilie zijn de charisma’s een van de onderwerpen in het kader van de Kerk geweest. We kunnen het resultaat van het debat lezen in Lumen Gentium 12. Hier wordt gezegd dat de Heilige Geest het volk van God leidt door de sacramenten, de bedieningen. Bovendien deelt de Heilige Geest aan iedere gelovige gaven uit, zoals Hij het wil, om hem toe te rusten allerlei werken en taken voor de vernieuwing en de uitbouw van de kerk te verrichten. De eucharistie en de andere sacramenten zijn belangrijk om ons geestelijk leven te voeden, ze heiligen ons. Maar wat doen wij om de kerk te heiligen? Om de Kerk te heiligen, deelt God genadegaven (ofwel charisma’s) uit.


We leven in een tijd waarin de charisma’s en het gebruik ervan veel meer naar buiten mogen komen. Nu zijn deze naar mijn mening nog te veel verborgen. Dat was het geval in het Oude Testament waar God bepaalde mensen toerustte met gaven om de opdracht die Hij hen gaf te kunnen volbrengen. Bijvoorbeeld Mozes, die het volk van God leidt naar het beloofde land, of de profeet Elia, die een dode man opwekt. We komen de gaven van de Geest in het Oude Testament niet heel expliciet tegen.


Vanaf het Nieuwe Testament zijn de gaven van de Geest duidelijk aanwezig in de Kerk, vooral in de eerste eeuwen. Het kan zijn dat we te veel vast zitten aan de ‘7 gaven van de Geest’ en dat we vergeten dat charisma’s ook gaven zijn. Misschien denken we dat de charisma’s alleen voor de eerste eeuwen van de kerk waren, maar daarna niet meer nodig zijn. God schenkt juist in onze tijd charisma’s omdat ze belangrijk zijn voor de Kerk van nu.


In het Nieuwe Testament wordt het woord charisma vertaald in ‘gave’ of ‘genadegave’. De wortel van het woord ‘charisma’ is ‘charis’ wat genade betekent. Samen met het achtervoegsel -ma heeft het de grondbetekenis van ‘werk van genade’ of ‘gave van genade’.
Het woord ‘charisma’ komt 17 keer voor in het Nieuwe Testament waarvan een keer in 1 Petrus 4,10 en de andere keren in de brieven van Paulus. Als Paulus het woord gebruikt is het altijd vanuit de grondbetekenis van het woord ‘genade’, waarin hij de ‘gave van genade’ op drie manieren toepast.


Ten eerste gebruikt hij het woord ‘charisma’ in sommige gevallen om de genade van verlossing of eeuwig leven aan te duiden (Rom. 5,15 en 6,23). Ten tweede gebruikt hij het voor ‘goddelijke gunst’, bijvoorbeeld bevrijding van de dood (2 Kor. 1,10) of privileges aan door God geroepen mensen. De derde toepassing van het woord ‘charisma’ wordt verbonden met de christelijke gemeenschap als ‘lichaam van Christus’. De belangrijkste teksten vinden we in de brief aan de Romeinen hoofdstuk 12 en de eerste brief aan de Korintiërs. Het gaat in Rom. 12 om de gaven van profetie, bediening, onderricht geven of een opwekkend woord. En in 1 Kor. 12 lezen we over dienstverlening, een woord van openbaring, een woord van wijsheid of kennis, het charisma om zieken te genezen, wonderen te verrichten en de onderscheiding der geesten.


Waar het mij om gaat, is dat we de charisma’s opnieuw ontdekken. Het zou mooi zijn als we zelf verder op onderzoek gaan. Voor wie meer wil weten: op Hemelvaartsdag, na de eucharistieviering van 10.30u, zal ik om 11:45u u hierover een inleiding geven, waar ik hier verder op in wil gaan. Het is tevens een voorbereiding om op Pinksteren met de Heilige Geest vervuld te worden.

Volg de stappen van Pasen naar Pinksteren met het meditatieboekje dat achter in de kerk ligt en (hier is te downloaden).

Kapelaan Juan van Eijk

Vorige artikel

Terug naar welkompagina